Katı Basıncı
Basınç kavramını, katı basıncının nelere bağlı olduğunu, katıların bölünmesinde basıncın nasıl değiştiğini ve günlük hayatta katı basıncını artırmaya ve azaltmaya yönelik uygulamaları öğreniyoruz.
📌1. Basınç Nedir?

Katı, sıvı ve gaz haldeki maddeler ağırlıklarından dolayı temas ettikleri bütün yüzeylere kuvvet uygularlar.
🧱2. Katı Basıncı

⚖️3. Katı Basıncının Bağlı Olduğu Faktörler
Katıların basıncı iki faktöre bağlıdır:
Katı basıncı – uygulanan kuvvet ilişkisi

Yani; katıların basıncı uyguladıkları kuvvet ile doğru orantılıdır.
Katı basıncı – temas yüzey alanı ilişkisi

Sonuç olarak; temas yüzey alanı ile basınç ters orantılıdır.
🔨4. Katılar Kuvveti Aynen İletir, Basıncı Aynen İletmez
Katılar üzerine uygulanan kuvveti aynen iletir, ancak basıncı aynen iletmezler.

Keserin çiviye uyguladığı kuvvet aynı iken keserin çiviyle temas ettiği yüzey, çivinin tahtaya temas ettiği yüzeyden büyük olduğu için basınç farklıdır.
Katı cisimleri ters çevirince
P₁ > P₂Katı cisimleri ters çevirdiğimizde cismin yüzey alanı değiştiği için basıncı değişir. Şekildeki cisim ters çevrildiğinde yüzey alanı arttığı için basınç azalır.
✂️5. Katı Cisimler Bölününce Basınç Nasıl Değişir?
Homojen özellik gösteren düzgün katı cisimler bölündüğünde basıncın nasıl değiştiği, bölme şekline bağlıdır.

Temas yüzeyi ile ağırlık aynı oranda değişeceği için cisimlerin ayrı ayrı uyguladıkları basınç başlangıçtaki basınç ile aynıdır, değişmez.
Üstten parça kesilinceTemas yüzeyi değişmemesine rağmen ağırlık azaldığı için cismin basıncı azalır.
Eğik bölmeAğırlık ve yüzey alanı farklı oranlarda değiştiği için cismin basıncı değişir. Eğer ağırlıkları aynı olacak şekilde cisim bölündü ise temas yüzeyi küçük olanın basıncı büyük olur.
⬆️6. Günlük Hayatta Katı Basıncını Artırmaya Yönelik Uygulamalar
👉 Kaydırarak incele
Okları kullanarak örnekler arasında gez.
⬇️7. Günlük Hayatta Katı Basıncını Azaltmaya Yönelik Uygulamalar
👉 Kaydırarak incele
Okları kullanarak örnekler arasında gez.
⭐ Özetle
- Birim yüzeye dik olarak etki eden kuvvete basınç denir. Basınç “P” ile gösterilir, birimi pascaldır (Pa).
- Katı basıncı P = F / A bağıntısıyla bulunur; Pa = N / m².
- Katıların basıncı uyguladıkları kuvvetle doğru, temas yüzey alanıyla ters orantılıdır.
- Katılar kuvveti aynen iletir, fakat basıncı aynen iletmez. Katı cisimleri ters çevirdiğimizde yüzey alanı değiştiği için basıncı değişir.
- Homojen düzgün katı dik bölünürse basınç değişmez; üstten parça kesilirse basınç azalır; eğik kesilirse ağırlığı eşit bölünmüş parçalardan yüzey alanı küçük olanın basıncı büyük olur.
- Basıncı artırmak için yüzey alanı küçültülür ya da ağırlık artırılır; azaltmak için yüzey alanı artırılır ya da ağırlık azaltılır.