5. SINIF 3. ÜNİTE 2. BÖLÜM: DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ – KEMİKLER

Yazan

içinde

5. Sınıf3. Ünite: Canlıların Yapısına Yolculuk2. Bölüm · 1. Kısım

Destek ve Hareket Sistemi: Kemikler ve Kıkırdak

İskelet sisteminin görevlerini, kemiklerin şekillerine göre çeşitlerini ve kıkırdağın vücudumuzdaki önemini öğreniyoruz.

🎯 Öğrenme Çıktısı

FB.5.3.2

Destek ve hareket sisteminin yapı ve görevlerini açıklayabilme

İskelet sisteminin görevlerini açıklar.
Kemikleri şekillerine göre sınıflandırır ve örnekler verir.
Kıkırdağın yapısını ve görevlerini açıklar.

1. Destek ve Hareket Sistemi

İnsan vücudunda destek ve hareket sistemi

Destek ve hareket sistemi: Vücudumuza destek veren, iç organlarımızı koruyan, yürüme, koşma, yazı yazma gibi hareketleri yapmamızı ve dik durmamızı sağlayan sistemdir.

Destek ve hareket sistemimiz iskelet ve kaslardan oluşur.

İskelet sistemi: Vücuttaki kemik, kıkırdak ve eklemlerin birleşmesiyle oluşur.

2. İskelet Sisteminin Görevleri

Vücudumuza destek ve şekil verir.
Kaslarla birlikte hareket etmemizi sağlar.
İç organlarımızı darbelere karşı korur. Kafatası beyni, kaburgalar kalp ve akciğerleri korur.
İçindeki kırmızı kemik iliği kan hücrelerini üretir.
Kalsiyum, magnezyum ve fosfor gibi mineralleri depolar.
Kasların ve organların tutunacağı yüzeyi oluşturur.

🧩 İskelet Sisteminin Görevleri

İskeletin görevlerini etkinlikle pekiştir.

3. Kemik Çeşitleri

Kemik doku: İnsanların ve omurgalı hayvanların iskeletindeki kemikleri oluşturan dokudur. Canlı kemik hücreleri ve depolanmış minerallerden oluşur. Mineraller kemiğe sertlik ve dayanıklılık kazandırır.

Kemikler şekillerine göre üçe ayrılır:

🦴 Uzun Kemikler

Boyu eninden fazla olan kemiklerdir.
Kollarda: pazu, ön kol ve el parmak kemikleri.
Bacaklarda: uyluk, kaval, baldır ve ayak parmak kemikleri.
Vücudumuzdaki en uzun kemik uyluk kemiğidir.

🦴 Kısa Kemikler

Kısa kemik örnekleri: omurlar ve bilek kemikleri

Boyu, eni ve kalınlığı birbirine yakın olan kemiklerdir.
El bilek kemikleri, ayak bilek kemikleri ve omurlar kısa kemiktir.

🦴 Yassı Kemikler

Yassı kemik örnekleri: kafatası, kaburga ve kalça kemiği

Levha şeklinde, geniş yüzeyli kemiklerdir.
Kafatası, göğüs, kürek, kaburga ve kalça (leğen) kemikleri yassı kemiktir.

Kolay hatırlaUzun: kol ve bacak · Kısa: bilek ve omur · Yassı: kafatası, kaburga, kalça

4. Kıkırdak

Kıkırdağın bulunduğu yerler: burun, kulak kepçesi ve eklemler

Kıkırdak: Kemiğe göre daha yumuşak ve esnek yapıdır.

Bulunduğu yerler: burun, kulak kepçesi, soluk borusu, kemiklerin uçları ve kemiklerin birleşme noktaları.

Eklem yerlerinde kemiklerin birbirine sürtünüp aşınmasını önler.
Düz ve kaygan olduğu için eklemlerdeki hareketi kolaylaştırır.
Büyüme döneminde uzun kemiklerin uçlarındaki kıkırdak, kemiğin büyümesini ve boyumuzun uzamasını sağlar.

Kendin dene!Burnunun ucuna ve kulak kepçene dokun. Esneyip eski hâline dönmesinin nedeni, bu bölgelerde kemik değil kıkırdak bulunmasıdır.

⭐ Özetle

Destek ve hareket sistemi iskelet ve kaslardan oluşur; iskelet kemik, kıkırdak ve eklemlerden oluşur.
İskelet destek verir, organları korur, kan hücresi üretir ve mineral depolar.
Uzun kemik: uyluk, pazu · Kısa kemik: bilek, omur · Yassı kemik: kafatası, kaburga.
En uzun kemik uyluk kemiğidir.
Kıkırdak esnektir; kemiklerin aşınmasını önler ve boyca uzamayı sağlar.

📝 Kemikler ve Kıkırdak Etkinlikleri

Öğrendiklerini etkinlikle tekrar et.

📚 3. Ünite kaynakları 🖥️ Sunumlar 📊 Ölçme ve Değerlendirme 🏅 PYBS Soruları 📌 Tüm 5. Sınıf Konu Özetleri